Proberen, leren en verder bouwen: zo innoveert Iris Garritsen

Waar ze naartoe wil, ziet Iris behoorlijk scherp voor zich. Hoe ze daar precies komt, ligt veel minder vast. Ze probeert liever iets uit, kijkt wat werkt en bouwt van daaruit verder. “Het is veel, maar stap voor stap maak je het behapbaar.” Bij het verder brengen van haar plannen denkt Innovatiemakelaar Erik van De Innovatie Coöperatie met haar mee. Ook vertelt ze tijdens het Agro Innovatie Event bij Nedap op het podium hoe ze haar ideeën in de praktijk brengt en wat ze onderweg leert.

Een familiebedrijf, maar wel op haar manier

Ondanks dat Iris is opgegroeid tussen de fruitkisten, was het lange tijd niet vanzelfsprekend dat ze het bedrijf zou overnemen. Na de havo koos ze voor de opleiding Communicatie en multimedia design. Tijdens een stage ontdekte ze dat vijf dagen op kantoor en voor één organisatie werken niet bij haar past. Juist de afwisseling van ondernemen trok haar.

Ondertussen waren haar ouders bezig het bedrijf langzaam kleiner te maken richting hun pensioen. Iris zag juist mogelijkheden. “Uiteindelijk dacht ik: ik ga het gewoon doen. Ik zie wel waar het me brengt en ga het vormen naar iets waar ik gelukkig van word.”

Daarmee nam ze ook iets over waar haar ouders jarenlang aan hadden gebouwd. Dat betekende zoeken naar haar eigen ruimte. Soms kan ze direct een stap zetten, soms moet ze wachten. Naarmate Iris liet zien dat haar aanpak werkte, groeide het vertrouwen.

Dat ging zeker niet zonder fouten. “Ik ben ook gewoon vol op mijn bek gegaan.” Ze maakte onhandige keuzes bij de inkoop, moest leren omgaan met personeel en ontdekte vooral door te doen wat wel en niet bij haar paste. “Maar juist van die fouten leer ik. Die ervaring neem ik weer mee naar de toekomst.”

Niet groter om het groter worden 

Achter de verschillende ideeën van Iris zit een duidelijke visie. Ze wil toe naar een plek waar landbouwgrond niet alleen wordt gebruikt voor productie, maar waar teelt, biodiversiteit, natuur, mensen en culturen veel meer samenkomen. Op termijn ziet ze een belevend landschap voor zich, met ruimte voor onder meer een voedselbos, educatie, recreatie en ontmoeting.

Daarbij kijkt Iris verder dan haar eigen bedrijf. “Je onderneemt niet alleen voor jezelf.” Ook de bodem, biodiversiteit, het dorp en andere agrarisch ondernemers in de omgeving tellen mee. Medemenselijk ondernemen noemt ze het. Met haar plannen wil ze mensen bovendien dichter bij het agrarische landschap en de herkomst van hun voedsel brengen. Een plek creëren waar ruimte is om te ontdekken, elkaar te ontmoeten en van elkaar te leren. 

Dat betekent ook anders kijken naar de toekomst van het bedrijf. Schaalvergroting is voor Iris niet automatisch de route vooruit. Ze onderzoekt juist hoe verschillende functies elkaar op dezelfde plek kunnen versterken. Teelt blijft daarin belangrijk, maar kan samengaan met bijvoorbeeld recreatie, educatie en ontmoeting. Ze onderzoekt of verschillende verdienmodellen elkaar zo kunnen versterken en samen een toekomstbestendig bedrijf kunnen vormen. 

Juist omdat Iris verschillende functies wil combineren, is de route ernaartoe niet eenvoudig. Voor haar grotere plannen op de landbouwgrond krijgt ze te maken met regels en vergunningen. Hoe maak je zo’n breed idee bovendien financieel haalbaar? En hoe krijg je de gemeente, het dorp, omwonenden en andere agrarisch ondernemers mee in een plan dat niet vanzelfsprekend binnen bestaande kaders past? Voor Iris is juist dat draagvlak een belangrijk onderdeel van de volgende stap. Haar visie kan alleen werken als niet alleen zijzelf, maar ook de mensen om haar heen er waarde in zien.

Voor Iris is dat geen reden om haar eindbeeld los te laten. Wel om te zoeken naar een haalbare route ernaartoe. De camping is daarin bijvoorbeeld niet alleen een plek die bij haar visie past, maar kan ook financiële ruimte creëren voor een volgende stap. Zo bouwt ze onderdeel voor onderdeel verder. “Elke stap in de natuurlijke richting, is er één.”