15/09/2025

Bufferstroken langs watergangen: te mooi om te laten mislukken

Wat een veelbelovende win-winsituatie lijkt voor boeren én waterschap, blijkt in de praktijk een taai project. Al twee jaar zoeken partijen in de Achterhoek naar een oplossing om brede maaipaden te combineren met bufferstroken die goed zijn voor waterkwaliteit, biodiversiteit én het boerenbedrijf. Alle ingrediënten voor succes lijken aanwezig, maar gebrek aan vertrouwen en verschillen in belangen maken het proces stroever dan verwacht. Weerstand hoort bij verandering, dat is bekend. Daarom geven we het als De Innovatie Coöperatie nog niet op – deze bal mag simpelweg niet naast het doel gaan. Vernieuwing kan soms onverwacht stroef gaan. Bijvoorbeeld in dit project dat De Innovatie Coöperatie twee jaar gelden samen met een groep boeren startte. Wat is er aan de hand? Het Waterschap Rijn en IJssel wil langs haar watergangen liever niet aan twee kanten een smal maaipad van 1.80 m hebben, zoals nu meestal het geval is, maar aan één kant een breder maaipad van ca. vijf meter. Ze kan dan met zwaarder en breder materiaal vanaf één kant de sloot schoon maken. Dat is efficiënter, veiliger en maakt het makkelijker om het maaisel ook af te voeren. En dat laatste is dan weer van belang voor de waterkwaliteit en de biodiversiteit langs de watergang.   Een groep boeren ziet die behoefte van het waterschap als een kans. Ook zij hebben immers belang bij het halen van waterkwaliteitsdoelen en het bevorderen van de biodiversiteit, zeker wanneer dat goed te rijmen valt met de bedrijfsbelangen. Zij doen het voorstel dat zij…

11/09/2025

Henrie wil meer grip op het voeren van zijn koeien

Henrie van Steenbergen zit met zijn ouders in maatschap en ze melken 190 koeien.  Het bedrijf ligt op de Wilpse klei en omvat 60 ha productief grasland en 11 ha agrarisch natuurbeheer in de uiterwaarden. Henrie kreeg dit jaar een Nuffield Scholarship met als onderzoeksvraag: ‘Hoe krijg ik meer grip op het voeren van mijn koeien?’ Om die vraag te beantwoorden maakt hij internationale studiereizen en zoekt hij actief naar nieuwe inzichten. Zijn ambitie is om het hele voerproces te vereenvoudigen. ‘Ik doe dit omdat ik leergierig ben en opensta voor nieuwe ontwikkelingen’, legt hij uit. In dat kader vroeg De Innovatie Coöperatie Henrie dit voorjaar om mee te doen met een haalbaarheidsonderzoek naar de effecten van Grassa op bedrijfsniveau.  Grassa is een initiatief dat uit gras het onbestendige eiwit perst. Dit eiwit kan dan tot waarde gebracht worden in de intensieve veehouderij of in voer voor huisdieren. Op termijn zou dit eiwit zelfs geschikt gemaakt kunnen worden voor humane consumptie. De melkveehouder zou dan niet alleen melkeiwit, maar ook graseiwit voor humane consumptie produceren. Het gras waar een gedeelte van het onbestendige eiwit uit is geperst, komt in balen terug naar de melkveehouder. Uit proeven bij de Dairycampus blijkt dat zo’n 40% van het rantsoen vervangen kan worden door dit geperste gras. Afhankelijk van het rantsoen blijft de koe dan dezelfde hoeveelheid melk produceren met een veel betere eiwitbenutting.   Op initiatief van De Innovatie Coöperatie voerde DLV dit voorjaar een haalbaarheidsonderzoek uit bij vier melkveehouders. Daarbij werd gerekend…

17/06/2025

Moutmakers van de Achterhoek!

In de werktuigenberging van Groentekwekerij Smits in De Heurne staat een pompoenpitdroger, een grote roestvrijstalen droogtafel. Maar liefst 47 weken per jaar staat deze machine stil. Zonde, want deze installatie kan méér. Vanuit de Achterhoek kwam al vaker de wens voor een eigen mouterij. Het moutproces is cruciaal voor het brouwen van bijvoorbeeld bier en whisky. De enige mouterij in de regio – Vloermouterij Masterveld – heeft echter beperkte capaciteit en kampt met een gebrek aan opvolging. Daarom klopten Gert en Edwin Smits met hun idee aan bij De Innovatie Coöperatie: zou de pompoenpitdroger niet ook als mouterij kunnen dienen? De Innovatie Coöperatie bracht een aantal partijen samen om een plan te smeden voor een lokale mouterij met een grotere capaciteit. Die moest passen bij de schaal van Achterhoekse brouwerijen en distilleerderijen. Onder de betrokkenen: Jan Legters van Vloermouterij Masterveld en diverse brouwerijen en distilleerders uit de regio. ‘Ik heb veel mensen gesproken die hiermee willen beginnen’, zei Jan bij de kennismaking, gevolgd door een volmondig: ‘Ik heb hier echt vertrouwen in!’ De nieuwe mouterij bij Smits is een logische aanvulling naast het aanbod van Vloermouterij Masterveld, doordat er machinaal vermout wordt en er ook kleinere batches verwerkt kunnen worden. Op deze manier versterken de Achterhoekse ondernemers elkaar. Voor het opzetten van de Achterhoekse mouterij waren financiële investeringen nodig. De Innovatie Coöperatie ondersteunde het initiatief ook met een financiële bijdrage. Bij de familie Smits werd vervolgens volop gesleuteld aan de machine. Edwin vertelt: ‘We hebben een soort tunnel van folie…

10/06/2025

Onderzoek Klimaatkeren / Enkeerd 2.0 van start

Het begon met een idee van veehouder Pieter Brouwer. ’Kunnen we van schrale zandgronden, de jonge ontginningsgronden met een dunne teellaag, geen vruchtbare esgrond maken?’ Pieter zag drie grote voordelen: ‘We kunnen dan veel meer koolstof in de bodem opslaan, wat goed is voor het klimaat, en we kunnen meer water bergen in de grond, wat goed is in verband met de klimaatverandering en, niet het minst belangrijk, de gronden worden dan vruchtbaarder en gaan beter produceren.’ Pieter besprak zijn idee met De Innovatie Coöperatie en die werkte met Pieter het idee uit en legde het voor aan deskundigen van Wageningen UR en het Louis Bolk Instituut. In 2022 vond in de praktijk een eerste kleine verkenning met het idee onder de naam Enkeerd 2.0 plaats. Op basis daarvan ontwierpen beide instituten een grote praktijkproef onder de naam Klimaatkeren, die ze nu samen met een groep boeren uitvoeren. Robin: ‘Op veel zandgronden met een dunne teellaag is het maximale organische stofgehalte met zo’n 5% bereikt. Je kunt er dan niet nog meer koolstof in opslaan, opbouw en afbraak zijn dan in balans. In ons onderzoek gaan we na of we door de diepte van de bouwvoor te verdubbelen die koolstofopslagcapaciteit wel verder kunnen verhogen. We doen dit onderzoek op vijf plekken: in Hengelo (Gld.), Geesteren, Weerselo, Exel en Dongen. Op de eerste twee locaties hebben we uitgebreide wetenschappelijke proefvelden aangelegd en op de laatste drie locaties eenvoudiger demovelden.’ De opzet is om de dunne bouwvoor te vermengen met diepere lagen…

07/05/2025

Nieuwe kansen voor hennep: onderzoek naar duurzaam plaatmateriaal

In de regio Stedendriehoek wordt onderzocht of houtige hennepscheven, een restproduct van vezelhennep, kunnen worden omgezet in hoogwaardig, biobased plaatmateriaal. Dit innovatieve project is een samenwerking tussen Hofmeijer Voorst, vezelkenner Edwin Keijsers (Krimppp) en bedrijven uit de papierindustrie, zoals Solenis. Krimppp Arnhem en De Innovatie Coöperatie zijn bij het onderzoek betrokken. Na de oogst van vezelhennep wordt de hoogwaardige hennepwol (bastvezel) verwerkt tot isolatiemateriaal, terwijl de houtige hennepscheven momenteel een te lage economische waarde hebben. Dit restmateriaal wordt vooral gebruikt als strooisel, een toepassing met beperkte markt. Hierdoor blijft het verdienmodel voor vezelhennepteelt nog onvoldoende aantrekkelijk in de regio. Het onderzoek richt zich op het ontwikkelen van biobased plaatmateriaal uit hennepscheven. Dit volledig recyclebare product biedt een duurzamer alternatief voor traditionele hout- en kunststofplaten. De eerste testresultaten zijn veelbelovend: de geproduceerde platen zijn recht, stevig, glad en van hoge kwaliteit. Dit biedt nieuwe marktkansen en draagt bij aan een circulaire economie. Wessel Brand van Hofmeijer Voorst BV is positief over het project: ‘Hopelijk krijgt dit echt voet aan de grond. Het zou een geweldige manier zijn om de hennepteelt economisch rendabeler te maken en de agrarische sector een duurzame impuls te geven.’ Naast de technische haalbaarheid wordt ook de marktpotentie onderzocht. Bouwbedrijven en andere potentiële afnemers worden geraadpleegd om de geschiktheid van het materiaal te beoordelen op aspecten als sterkte, dikte, isolatiewaarde en brandveiligheid. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de opschaling van het productieproces, met focus op efficiëntie, duurzaamheid en kwaliteit. Het project streeft ernaar een regionale productieketen op te zetten,…

05/05/2025

Mathijs Groot Koerkamp experimenteert met gefermenteerde bladmeststof

‘We proberen op ons bedrijf de natuurlijke biologische processen maximaal te benutten en in te zetten’, zegt Mathijs Groot Koerkamp. Samen met zijn ouders en broer heeft hij een gangbaar melkveebedrijf in Harfsen met 165 melkkoeien plus jongvee op 100 hectare land. Mathijs: ‘Nu we steeds minder mogen bemesten, gaat de verzekeringspremie uit het systeem en moeten we steeds meer gaan leunen op de natuurlijke en biologische principes van gewasproductie en bodemvruchtbaarheid. Ik vind dat een mooie uitdaging.’ Mathijs maakte er in zijn vrije tijd volop studie van hoe hij dat kan doen. Zo kwam hij op het spoor van bladbemesting met een gefermenteerde meststof. Hij struinde het internet af en haalde zijn informatie uit de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Zuid-Amerika. ‘Ik kwam veel interessante en positieve informatie tegen over bladbemesting met een gefermenteerde meststof. Dat wilde ik wel eens proberen op ons eigen bedrijf’, vertelt Mathijs. Hij nam vervolgens contact op met De Innovatie Coöperatie, die hielp hem om zijn ideeën scherp te krijgen. ‘We stelden een hypothese op en lieten wetenschappers daarop reageren. Niemand kon vertellen of dat wat ik wilde zou werken, maar iedereen vond het wel een interessant idee’, aldus Mathijs. Dat idee is kortweg dat door de bladbemesting de fotosynthese activiteit van de plant wordt gestimuleerd. Die gaat meer suikers produceren en zal dan ook meer suikers via de wortels afstaan aan het bodemleven. Dat bodemleven maakt op haar beurt dan weer meer essentiële (micro)nutriënten vrij in de bodem die vervolgens de gewasgroei en gewasgezondheid…

16/04/2025

Lancering opensourcenetwerk precisielandbouw

Op 15 april is het opensourcenetwerk voor precisielandbouw in de Achterhoek en Liemers gelanceerd. Dankzij dit vrij toegankelijke netwerk kan elke agrarisch ondernemer kosteloos gebruikmaken van het correctiesignaal. De initiatiefnemers plaatsten belangeloos basisstations op diverse daken in de regio. Het resultaat: een volledig dekkend netwerk, open en beschikbaar voor iedereen. Zonder echte precisie is precisielandbouw niet mogelijk. Vanuit die overtuiging sloegen een groep enthousiaste ondernemers de handen ineen en realiseerden een opensourcenetwerk voor de hele Achterhoek en Liemers. Om precies te kunnen werken is een RTK (Real-Time Kinematic) GPS-signaal nodig. Deze technologie maakt nauwkeurige positiebepaling mogelijk met behulp van correctiesignalen van een referentiestation. Hierdoor wordt de nauwkeurigheid van GPS verhoogd van enkele meters naar enkele centimeters. De technologie zelf is niet nieuw, maar wat wél nieuw is: een vrij beschikbaar RTK GNSS-correctiesignaal in de hele Achterhoek en Liemers. Dankzij dit netwerk kunnen (agrarische) ondernemers kosteloos gebruikmaken van het correctiesignaal en is een jaarlijks betaald abonnement niet nodig. Op dit moment zijn er vijf basisstations operationeel; in Baak, Barlo, Geesteren, Nieuw-Wehl en Ulft. De stations zijn gebouwd op basis van het opensourceproject RTKBase en draaien mee in het Centipede-RTK-netwerk. De NTRIP-inloggegevens zijn hier te vinden, ook vind je hier de dekkingskaart. Tijdens de demomiddag bij Agro-innovatiecentrum De Marke (Hengelo, GLD) maakten agrarische ondernemers kennis met de voordelen van precisielandbouw en het gebruik van het RTK GNSS-correctiesignaal. Er werden verschillende precisietechnieken getoond, waaronder een demonstratie van akkerbouwer Bas Beuwer (22) uit Baak. Beuwer, afkomstig van een melkveebedrijf, gaf zelf ook een demonstratie.…