11/06/2026
Stikstof reduceren zonder chemicaliën: hoe breng je zo’n idee naar de praktijk?
“Als het makkelijk was, hadden anderen het wel gedaan.” Gilian Koenders uit Enter kan er inmiddels om lachen. Al drie jaar werkt hij aan een biologische stikstofkraker voor drijfmest van melkveehouderijen. Zijn doel is helder: substantieel bijdragen aan stikstofreductie zodat agrarische ondernemers kunnen blijven boeren. Maar tussen een goed technisch idee en een oplossing die daadwerkelijk op het erf werkt, blijkt een flinke weg te zitten.
Deze zomer won hij met zijn idee de Agro Innovatieprijs tijdens de Zwarte Cross. Opvallend genoeg komt Gilian zelf helemaal niet uit de agrarische sector. Hij groeide niet op op een boerenerf en volgde geen agrarische opleiding. Hoe ontwikkel je dan een technisch idee tot een oplossing die ook echt past bij de praktijk?
Min of meer toevallig tussen de koeien
Het idee ontstond tijdens zijn studie Civiele Techniek, toen Gilian zich tijdens een project bezighield met waterzuivering. Hij zag dat het technische principe, met de nodige aanpassingen, misschien ook zou kunnen werken bij mest. Hij begon te rekenen en onderzoeken en kwam zo min of meer toevallig in de agrarische sector terecht.
Dat hij zelf niet uit de sector komt, ziet Gilian ook als voordeel. “Ik sta wat verder af van de emotie rond het stikstofvraagstuk. Daardoor kan ik er misschien meer vanuit de technische kant naar kijken. Tegelijkertijd leer ik iedere keer weer iets nieuws als ik met iemand uit de sector praat.” Om te weten of een idee echt werkt, moet je volgens hem de praktijk in.
Gewoon melkveehouders bellen
Maar hoe doe je dat als je nog nauwelijks iemand kent? Nadat zijn technische berekeningen klopten, begon Gilian simpelweg met contacten leggen. Via via kwam hij bij melkveehouders terecht, liep stage bij een ondernemer die daarnaast ook een melkveebedrijf had en bouwde van daaruit zijn netwerk verder uit.
Zijn ervaring is dat melkveehouders best bereid zijn om mee te denken, zolang je duidelijk en eerlijk vertelt wat je doet. “Je moet een goed en logisch verhaal hebben, in plaats van alleen maar mooie cijfers. Een boer vertelt je vervolgens wel of het ook echt bij zijn bedrijf past.”
Erik vertelt…
“Wat ik sterk vind aan Gilians aanpak, is dat hij zijn doel voor ogen houdt, maar zijn oplossing steeds durft aan te passen. Hij luistert naar melkveehouders, verwerkt nieuwe inzichten en houdt vol. En doordat hij van buiten de sector komt, kijkt hij soms net anders naar een vraagstuk.”
Erik Koldewey – Innovatiemakelaar De Innovatie Coöperatie
Het doel blijft, de oplossing verandert
In drie jaar tijd is er het nodige veranderd. Niet zijn uiteindelijke doel, maar wel de oplossing waarmee hij dat doel probeert te bereiken. De werking, onderdelen en het model zijn onderweg meerdere keren aangepast. Soms door wet- en regelgeving, soms door feedback van investeerders en vooral door gesprekken met melkveehouders.
“Wat ik zelf een goed idee vond, zag een melkveehouder soms helemaal niet zitten. Dan moet je luisteren en kijken hoe het anders kan.” Ook technisch vraagt de praktijk om aanpassingen. Eiwitrijk voer heeft invloed op de mest en ook tussen melkveebedrijven zijn er verschillen in de bedrijfsvoering. En dus is de ene mestkelder de andere niet. De proeven die nu lopen geven meer inzicht in hoe de techniek onder verschillende omstandigheden werkt.
Voor Gilian hoort dat bij innoveren. Het doel blijft staan, maar de weg ernaartoe ligt niet vast. “Als je te veel vasthoudt aan je eerste idee, terwijl de praktijk iets anders laat zien, dan kom je niet verder.”
Als jonge ondernemer sta je soms 1-0 achter
Een technische oplossing ontwikkelen is één ding. Er daadwerkelijk een onderneming omheen bouwen blijkt minstens zo uitdagend. Onderzoek organiseren, financiering vinden, besluiten afwachten en omgaan met wet en regelgeving kost veel tijd. “Iedereen praat over innovatie. Maar daadwerkelijk geld vrijmaken voor iemand die je niet kent, met een idee waarvan nog niemand weet of het werkt, is iets anders.”
Zeker als jonge ondernemer zonder bestaand bedrijf of ontwikkelbudget sta je volgens Gilian met 1-0 achter. Zijn aanpak? Blijven bellen, je berekeningen op orde hebben en mensen zoeken die mogelijkheden zien.
Tegelijkertijd moet ook de businesscase voor de melkveehouder kloppen. Een stikstofkraker zorgt niet direct voor meer melk. De waarde moet onder andere zitten in stikstofreductie en het terugwinnen van meststoffen die bijvoorbeeld kunstmest kunnen vervangen. Dat is een uitdaging.
Agro Innovatieprijs opent deuren
Deze zomer won Gilian met zijn idee de Agro Innovatieprijs tijdens de Zwarte Cross. Naast het prijzengeld krijgt hij toegang tot het netwerk van De Innovatie Coöperatie. Minstens zo waardevol, vindt hij. “Het geld gaat meteen naar een proef. Maar het netwerk heeft op de lange termijn veel meer impact. Dat kun je niet kopen.”
Zijn advies aan andere jonge ondernemers? Ga naar buiten
Na drie jaar ontwikkelen ziet Gilian marktvalidatie als de meest cruciale stap in het hele proces. Zelf kun je denken dat een innovatie werkt, maar de markt kan daar heel anders naar kijken. Zijn eerste advies aan jonge ondernemers is dan ook: verbreed je horizon en toets je aannames bij potentiële gebruikers. “Praat juist met andere mensen dan de tien bekenden om je heen. Pas als je buiten je vertrouwde omgeving durft te kijken, ontdek je of de markt écht op je idee zit te wachten en krijg je de feedback die je nodig hebt.”
Voor twijfelende studenten heeft hij nog een tip: begin als het kan al tijdens je studie. Met een fulltimebaan en vast salaris wordt het een stuk lastiger om zoveel tijd in een nieuw idee te steken.
De eerste proeven met Gilians innovatie lopen inmiddels. Over de precieze stand van zaken kan hij nog niet alles vertellen. Ben je benieuwd naar de verdere ontwikkeling, meld je dan aan voor onze nieuwsbrief. Zo blijf je op de hoogte.
Blijf op de hoogte
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Volg ons op Facebook
Volg ons op Instagram
Volg ons op LinkedIn